5 zamków do odkrycia we wnętrzu Portugalii

Kiedy mówimy o średniowieczu, na myśl przychodzą nam ponure obrazy: czas pogrążony w gęstej mgle, będący także metaforą ówczesnego zastoju kulturowego i społeczno-gospodarczego oraz czarnej śmierci, która w Europie wymordowała prawie całą jej populację.

Mimo wszystko na tym niezbyt idyllicznym obrazie pojawia się kolejny, przedstawienie imponujących zamków używanych do ochrony ludności przed ciągłymi najazdami, grabieżami oraz wojnami podboju i odzyskania terytorium, kontrastując i nieco demistyfikując ideę stagnacji kulturowej, która zawsze charakteryzowała ten czas.

Na tym obrazie, choć tak europocentrycznym, wyraźnie nie została pominięta Portugalia, a dowodem na to jest wiele zamków, które wciąż można zwiedzać i odkrywać na całym terytorium Portugalii.

Są także dowodem rozwoju terytorialnego i bezpieczeństwa jego ludności, a także budowy i tożsamości narodu.

Aby lepiej zrozumieć wpływ tych fortyfikacji, konieczne jest poznanie pewnych faktów historycznych. Traktat z Alcanizes w 1297 r., podpisany pomiędzy królami obu, dotychczas wrogo nastawionych królestw, określił granice królestwa Portugalii.

Jednak do tego czasu zamki te odgrywały kluczową rolę w obronie terytorium Portugalii z północy na południe. Trzeba jednak cofnąć się do czasów przed założeniem królestwa Portugalii, aby zrozumieć, że w IX wieku na tym terytorium w historycznym procesie rekonkwisty toczyła się nieustanna walka między chrześcijanami i muzułmanami.

Proces ten doprowadził do rekonfiguracji chrześcijańskich monarchów, którzy próbowali zreorganizować się, aby odzyskać utracone terytoria. Pośród całego tego chaosu zamki zrodziły się z potrzeby ochrony i stały się jednym z najważniejszych sojuszników armii w obronie terytorium.

Po zakończeniu wypraw przeciwko muzułmanom przyszła kolej na wytyczenie granic pomiędzy różnymi królestwami chrześcijańskimi.

Tradycja zamkowa została podtrzymana, wznosząc nowy na podstawie czegoś starszego lub czasami tworząc wszystko od zera, aby bronić terytorium Portugalii przed wrogimi królestwami Leon i Kastylii.

Spośród różnych zamków wzniesionych w średniowieczu wybraliśmy zamki we wnętrzu Portugalii, które ze względu na niewielką odległość od siebie można zwiedzać w weekend. Poniżej znajdziesz 5 zamków do odkrycia w głębi Portugalii.

1. Zamek Penedono

Stojąc przed tym zamkiem ledwo zdajemy sobie sprawę, że mamy do czynienia z ponad tysiącletnią historią. Historia, która zaczyna się opowiadać jeszcze przed założeniem Królestwa Portugalii.

Zamek, który podróżnik ma przed sobą, będzie bardzo prostą budowlą wznoszoną w X wieku przez setki lat. Ale ta prymitywna i prosta konstrukcja nie oparłaby się najazdom Almançora, wojskowego i politycznego człowieka z Alandalus, powiązanego z muzułmańską inwazją na Półwysep Iberyjski, która rozpoczęła się w VIII wieku.

Później, jeszcze za rządów Leona, Ferdynand I Wielki podjął się jego renowacji. Już w czasach Królestwa Portugalii osadnictwo Penedono w 1195 r. było stymulowane przez Dom Sancho I, drugiego króla Portugalii, którego przydomek Osadnik oddawał mu sprawiedliwość.

Później, w 1373 roku, król Fernando podarował zamek Vasco Fernandesowi Coutinho, który został jego burmistrzem. Zmiany, które możemy zobaczyć podczas wizyty, dokonaliby jego potomkowie.

Podczas wojen ferdynandyńskich (1369-1382) alcaide z Penedono walczył u boku pana Avis w bitwie pod Trancoso, która otworzyła drzwi do zwycięstwa w bitwie pod Aljubarrota (1385). W XV i na początku XVI wieku przestrzeń została całkowicie przekształcona w celu adaptacji na dwór.

Przy tak wielu przekształceniach na przestrzeni wieków można powiedzieć, że zamek Penedono w dzisiejszej postaci powstał w XIII wieku. Jest klasyfikowany jako zabytek narodowy i tymczasowo zamknięty z powodu prac konserwatorskich.

Mimo to warto wybrać się do Penedono, aby zobaczyć tę piękną fortyfikację i wioskę, w której można zwiedzać także inne zabytki.

Należą do nich Kościół Matka w Penedono (koniec XVII wieku), Menir w Penedono, megalityczna nekropolia Lameira de Cima w Antas, pręgierz przed zamkiem Penedono, a także świeckie kościoły i kaplice we wsi.

Godziny zwiedzania:Zamek Penedono, tymczasowo zamknięty z powodu renowacji.

2. Zamek Trancoso

To dość ciekawe, że gdy mówimy o portugalskim średniowieczu, wyróżnia się kilka kobiecych głosów. Od Mumadony Dias – najpotężniejszej kobiety na północno-zachodnim Półwyspie Iberyjskim (X w.), odpowiedzialnej za budowę muru i zamku w Guimarães – po jej siostrzenicę Donę Flâmula Rodrigues, która w swoim testamencie przekazała klasztorowi w Guimarães dziesięć fortyfikacji.

Wśród nich, w X wieku, zamek Trancoso jawi się jako jeden z najbardziej imponujących.

Ciekawe, jak kobieta w połowie średniowiecza posiadała tak imponujący zespół fortyfikacji, a mianowicie Trancosoi Penedono.

Jednak najbardziej wyróżnia się ten w Trancoso, z twierdzą pochodzącą z X wieku, z której później powstała reszta zamku, który przeszedł kolejne reformy w XII i XIII wieku.

Podobnie jak inne, ta wieża służyła do nadzorowania i kontrolowania terytorium Trancoso. Jednak i ta fortyfikacja nie oparła się tym samym najazdom Almançorów, które miały miejsce również w Penedono.

Pod koniec X wieku na wieży wywieszono flagę muzułmańską. Mając wspólną historię, także tutaj, król Fernando Wielki z Leonu, podczas kampanii wojskowej w 1055 roku, odzyskał zamek, przekazując go jego poprzednim właścicielom, klasztorowi Guimarães.

Od tego czasu, w XII wieku, jeszcze przed założeniem Portugalii, rozpoczęto budowę muru. Miało to zostać wzmocnione przez króla D. Dinisa (panującego w latach 1279-1325), który nakazał dobudowanie siedmiu wież murowanych.

Ściana ta została odrestaurowana w latach 1173, 1282, 1530, a ostatnio w 1940 roku, podczas reżimu Estado Novo podczas Portugalskiej Wystawy Światowej.

Godziny zwiedzania:

Od 1 czerwca do 30 września od poniedziałku do piątku w godzinach 9:30 – 12:30 i 14:00 – 18:00. Soboty, niedziele i święta od 9:30 do 13:00 i od 15:00 do 18:30.

Od 1 października do 31 maja dni robocze obowiązują od 9:00 do 12:30 i od 14:00 do 17:30. W soboty, niedziele i święta od 9:00 do 12:30 i od 14:00 do 17:30.

Zamknięte w Niedzielę Wielkanocną, 1 maja, 1 listopada, 24 i 25 grudnia, 31 grudnia i 1 stycznia.

Cena: Wstęp bezpłatny

3. Zamek Castelo Rodrigo

Kilka metrów od granicy z Hiszpanią znajdujemy historyczną wioskę, niegdyś otoczoną średniowiecznymi murami, które jak wiele innych służyły ochronie jej mieszkańców przed ciągłymi ofensywami barbarzyńców.

Tuż przy granicy spór o tę niewielką ziemię trwał ponad 130 lat. Z jednej strony król Leonu stworzył linię obronną na prawym brzegu rzeki Côa, gdzie wkomponowano zamek, a nazwa tej wsi będzie związana z imieniem hrabiego Rodrigo I, który rządził miastem między XI a XII wiekiem.

Zamek, z którego obecnie pozostało niewiele ruin, miał swoje fundamenty na wzgórzu, które również należało do Flâmula Rodrigues. W 1209 roku Afonso 4°, król León, ogłosił pierwszy przywilej Castelo Rodrigo, mając na celu przekształcenie miasta w fortecę królestwa, aby zapobiec inwazyjnym działaniom Portugalczyków.

Na początku panowania Portugalii zamek przeszedł kilka zmian, największe dokonał D.Dinis, który przebudował donżon i wzmocnił chronione ogrodzenie wieloma wieżyczkami.

Zamek ten odegrał także znaczącą rolę w historii Portugalii, szczególnie w latach 1383-1385, podczas kryzysu dynastycznego. Jednak powiązania tej ziemi z Castelo sprawiły, że w 1396 roku odmówiła ona przyjęcia D. João I jako króla Portugalii.

Zaledwie rok później to małe lenno zostało rozwiązane, a drzwi otworzyły się przed panem Avis. Za panowania D. Sebastião, w XVI wieku, zamek został podarowany hrabiemu Cristóvão de Moura, na służbie hiszpańskiego Filipa II.

Miałby przejść szereg przekształceń poprzez wprowadzenie okazałego pałacu. Przywrócenie niepodległości w 1640 roku, po 60 latach panowania dynastii filipińskiej, wywarło ogromny wpływ na przyjaźń hrabiego z królem hiszpańskim.

W czasie wojny z hrabią tłum udał się na zamek i spalił pałac, tłumacząc ruiny, które możemy dziś oglądać. I choć nowy król czwartej i ostatniej dynastii portugalskiej zadbał o renowację murów, pałacu nigdy nie udało się odzyskać.

Godziny zwiedzania:1 października do 28 lutego, od 9:00 do 12:30 i od 14:00 do 17:30; Od 1 marca do 30 września w godzinach 9:30–13:00 i 14:30–18:00. Zamknięte 24 i 25 grudnia, stycznia i Niedzieli Wielkanocnej.

Cena:1 euro

4. Zamek Belmonte

Belmonte mogło pozostać niezauważone, gdy kolejna portugalska wioska zaginęła w regionie Beira Baixa. Kto jednak przemierza te ziemie, minie jedną z najważniejszych portugalskich wiosek, której zamek jest nierozerwalnie związany z historią Portugalii.

To właśnie tam urodził się Pedro Álvares Cabral, słynny nawigator, który miał dotrzeć do Brazylii i sprawić, że ta ogromna kraina stanie się znana Portugalii.

Jeśli jednak nawigator urodził się w XV wieku, zamek Belmonte jest starszy, jego początki sięgają połowy XIII wieku za panowania Dom Afonso III – piątego króla Portugalii.

Zamek zastąpił dawną fortyfikację wpisaną z 1223 roku, która, powszechna wówczas, chroniła niewielkie skupisko ludności. Jego upadek został uwydatniony po traktacie z Alcanizes w 1297 r., na mocy którego suwerenni królowie León i zamku Fernando IV oraz król Portugalii Dinis ustanowili pokój na tym terytorium, wyznaczając granice obu królestw.

Ale w utrzymaniu nie pomagało także położenie geograficzne. Bliskość granicy była o krok od zniszczenia murów i zabudowań przez wrogów, głównie w czasie kryzysu dynastycznego lat 1383-1385.

Można tu zobaczyć typowe balkony machikułowe zespołu architektonicznego, pochodzące z końca XIII i początków XIV wieku. Ale to właśnie w XV wieku, a dokładniej w 1466 roku, D. Afonso V podarował zamek Fernão Nunes de Cabral.

Dokonał gruntownej rekonfiguracji układu murów i nakazał budowę części mieszkalnej, zamieniając zamek w pałac. Jednak w XVIII wieku gwałtowny pożar zniszczył znaczną część pałacu, kończąc jego zamieszkanie.

Rodzina Cabralów opuściła zamek na dobre i przeniosła się do obecnego Casa dos Condes. Jednak nawet dziś, odwiedzając zamek, wciąż można zobaczyć herb rodziny Cabral, obok którego nie można pozostać obojętnym.

Oczywiście Belmonte ma o wiele więcej do opowiedzenia, a mianowicie ważną społeczność żydowską, która mieszkała tam od średniowiecza, ale na razie wizyty dotyczą zamku, uznawanego za pomnik narodowy.

Godziny zwiedzania:Od wtorku do niedzieli od 9:30 do 13:00 i od 14:30 do 17:30. Zamknięte 1 stycznia, Niedziela Wielkanocna, 1 maja i 25 grudnia

Cena:2 euro

5. Zamek Sabugal

Na końcu naszej podróży znajduje się jeden z najlepiej zachowanych zamków w Portugalii, zamek Sabugal, którego majestatyczna konstrukcja ukazuje jego strategiczne znaczenie w obronie granic portugalskiego królestwa.

Został on również zajęty przez króla Dinisa w kampanii 1296 roku. Zamek ten był kolejnym wzmocnieniem wzmacniającym granicę i ostentacyjnie demonstrował swoją potęgę w tym okresie.

Ukończenie zamku nastąpiło w 1303 roku wraz z innymi systemami obronnymi – Castelo Rodrigo, Almeida, Castelo Bom, Vilar Maior, Castelo Melhor i Alfaiates. Również na tej widzimy wieżę o wysokości 27 metrów, z balkonami machikułowymi.

Użyj swojej wyobraźni i wyobraź sobie, że jesteś wrogiem pod tymi balkonami. Można zostać trafionym strzałami lub wrzącym olejem, co nie byłoby najbardziej pożądane.

Obecnie, gdy w wieży nie ma żadnych wrogów, zwiedzający, jeśli nie cierpią na zawroty głowy, mogą wspiąć się na szczyt budowli i dać się oczarować nie tylko samemu zamkowi, ale także otaczającemu go krajobrazowi jednego z najpiękniejszych miejsc w Portugalii.

Godziny zwiedzania:Otwarte codziennie od czerwca do sierpnia w godzinach 10:00-13:00 i 14:00-18:00 oraz od września do maja w godzinach 9:30-13:00 i 14:00-17:30.

Cena:2 Euro (obejmuje wizytę w muzeum)